+९७७ ०५७ ५२६२२६

नेपालको संविधान बमोजिम राज्य संचालन संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबाट हुनेगरी राज्यशक्त्तिको बाँडफाँड भए अनुसार राज्यको पुन:संरचना पश्चात हाल ७५३ स्थानीय तह, ७ प्रदेश र संघ रहेका छन् । नेपाल सरकारको मिति २०७४।१०।१० को निर्णयानुसार यस बागमती प्रदेश मा सातवटा मन्त्रालयहरु स्थापना भइ कार्य सञ्चालन गर्ने मध्ये यो मन्त्रालय पनि एक हो ।

मूलतः यस मन्त्रालयले संघीय राज्य र संघको साझा अधिकार, संघ, राज्य र स्थानीय तहको साझा अधिकार र उद्योग, पर्यटन, आपूर्ति, वाणिज्य सम्बन्धी मुद्दाहरुमा नीति तर्जुमा गर्नेछ। विज्ञान, प्रविधि, वन, र वातावरण, केन्द्र सरकार र स्थानीय स्तरको समन्वय र सहयोग, राज्यको समृद्धिको लागि औद्योगीकरणमा जोड, पर्यटन क्षेत्रको विकास र विस्तार, र नयाँ रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने ।

  • उद्योग: औद्योगिक उत्पादनको अभिवृद्धि, प्रदेशको समृद्धि ।

  • वाणिज्य आपूर्ती: वाणिज्य क्षेत्रको विस्तार र सहज आपूर्ती

  • पर्यटन: पर्यटन आयमा वृद्धि, रोजगारी र समृद्धि

  • वन तथा वातावरण: वातावरणमैत्री विकास, उत्पादनशील वन, संरक्षित जलाधार क्षेत्रको संरक्षण र जैविक विविधताको दिगो संरक्षण स्वस्थ जीवनका लागि स्वच्छ वातावरण.

  • जलवायू परिवर्तन अनुकूलन तथा न्यूनीकरण : जलवायू परिवर्तन अनुकूलन र न्यूनीकरण मार्फत स्वच्छ एवम् स्वस्थ प्रदेश निर्माण

  • धर्मिक तथा सांस्कृतिक: प्रदेशको पहिचान, भाषा, संस्कृति र कलाको प्रबर्धन

  • क) उद्योग

    • उपलब्ध स्रोत, सिप र क्षमतामा आधारित उद्योगहरुको प्रबर्धनद्धारा प्रादेशिक ग्राहस्थ उत्पादनमा औद्योगिक क्षेत्रको योगदान बढाउनु , उद्योगको प्रबर्धनद्धारा व्यापार घाटा, बेरोजगारी र गरिबी न्यूनीकरण गर्नु, समग्र उद्योग क्षेत्रलाई वातावरणमैत्री बनाई मानव स्वास्थ, साँस्कृतिक सम्पदा र प्राकृतिक स्रोतहरुको संरक्षण गर्नु
    • उद्योग घाटा, बेरोजगारी र गरीबी घटाउने उद्योगको प्रवर्द्धनको माध्यमबाट समग्र औद्योगिक क्षेत्रको वातावरण मैत्री बनाउन मानव स्वास्थ्य, सांस्कृतिक सम्पदा र प्राकृतिक स्रोतहरुको संरक्षण गर्न।

  • ख) वाणिज्य आपूर्ती

    • प्रादेशिक बजार केन्द्रहरुको सुव्यवस्था मार्फत अत्यावश्यक वस्तुहरुको आन्तरिक आपूर्ती प्रणालीलाई सुदृढ बनाई स्वच्छ, स्वस्थ उपभोग्य वस्तुहरु उपलब्ध गराउनु,स्थानीय कच्चा पदार्थ, स्रोत, साधन र सिपमा आधारित वस्तुको उत्पादन र निकासी प्रबर्धन गर्नु
    • स्थानीय कच्चा माल, स्रोत, उपकरण र कुशल आधारित उत्पादनहरूको उत्पादन र निर्यातको प्रबर्धन।

  • ग) पर्यटन

    • आन्तरिक, बाह्य तथा छिमेकी मुलुकका पर्यटकहरु आकर्षित गर्ने र बसाई लम्ब्याउनु, पर्यटकीय वस्तु तथा सेवाको विकास, विस्तार र विविधिकरण गर्दै रोजगारी र आयआर्जनको भरपर्दो र दिगो बनाउनु
    • पर्यटकीय वस्तु तथा सेवाको विकास, विस्तार र विविधिकरण गर्दै रोजगारी र आयआर्जनको भरपर्दो र दिगो बनाउनु .

  • घ) वन तथा भू-संरक्षण

    • वैज्ञानिक वन व्यवस्थापनद्धारा वन पैदावारको उत्पादनवृद्धि तथा व्यावसायीकरण गर्नुका साथै भू दृश्य (ल्याण्डस्केप) को व्यवस्थापन गरी वन, वन्यजन्तु र जैविक विविधताको संरक्षण गर्नु, एकिकृत जलाधार व्यवस्थापन मार्फत नदी-नाला, माटो र अन्य प्राकृतिक संरचनाहरुको संरक्षण गरी स्वस्थ र सन्तुलित वातावरण कायम राखी पारिस्थितिकीय सेवा प्रवाहलाई अक्षुण राख्नु, चुरेक्षेत्रको वन अतिक्रमण स्थायी समाधान गरी एकिकृत संरक्षण र व्यवस्थापन गर्नु, वन क्षेत्रलाई उद्योग र पर्यटनसँग आबद्ध समृद्धिका लागि योगदान पुर्यािउनु
    • एकिकृत जलाधार व्यवस्थापन मार्फत नदी-नाला, माटो र अन्य प्राकृतिक संरचनाहरुको संरक्षण गरी स्वस्थ र सन्तुलित वातावरण कायम राखी पारिस्थितिकीय सेवा प्रवाहलाई अक्षुण राख्नु
    • चुरेक्षेत्रको वन अतिक्रमण स्थायी समाधान गरी एकिकृत संरक्षण र व्यवस्थापन गर्नु
    • वन क्षेत्रलाई उद्योग र पर्यटनसँग आबद्ध समृद्धिका लागि योगदान पुर्यािउनु

  • ङ) वातावरण

    • वायू प्रदुषण नियन्त्रण गरी नागरिकहरुको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउनु
    • वायू प्रदुषण नियन्त्रण गरी नागरिकहरुको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउनु
    • फोहोरमैलाको उचित व्यवस्थापन र पुन प्रयोगका उपायहरुबाट रोजगारी सृजना गर्नु
    • धूँवाधूलो तथा आवाजबाट सिर्जित प्रदूषणको नियन्त्रणमा आवश्यक प्रणाली अबलम्बन गर्नु

  • च) जलवायू परिवर्तन अनुकूलन तथा समानुकूलन

    पानीको दिगो उपलब्धता, जलवायूजन्य विपद्‌का असरहरको न्यूनीकरण, जलवायू परिवर्तनले मानव स्वास्थमा पार्ने असर नियन्त्रण र जलवायू परिवर्तनले कृषि र खाद्यान्न सुरक्षामा पारेको असरसँग अनुकूलित हुँदे त्यसबाट सिर्जित लाभ र जलवायू कोष र संयन्त्रहरुबाट हुने लाभको अधिकतम्‌ उपयोग गर्नु

  • (छ) धर्मिक तथा सांस्कृतिक

    सबै साँस्कृतिक सम्पदाहरुको अभिलेखिकरण गरी संरक्षण गर्नु

  • क) उद्योग

    • औद्योगिक लगानीका निम्ति अनुकूल वातावरण तयार गर्ने
    • Pस्थानीय स्रोत साधन, परम्परागत सिप र प्रविधिमा आधारित लघु उद्यम, घरेलु तथा साना उद्योगको विकासलाई प्राथमिकता दिने
    • उद्योगहरुलाई आवश्यक पर्ने पूर्वाधार विकासमा जोड दिने
    • समग्र उद्योग क्षेत्रलाई वातावरणमैत्री बनाउने

  • ख) वाणिज्य आपूर्ती

    • स्वच्छ र स्वस्थ अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तुहरुको सुलभ आपूर्ती र वितरण प्रणालीको विकास गर्ने
    • निर्यात हुने वस्तु तथा सेवाको उत्पादन वृद्धि हुने वातावरण तयार गर्ने

  • ग) पर्यटन

    • नयाँ पर्यटन गन्तव्यहरुको पहिचान र विकास गर्ने
    • उच्च मूल्यको गुणस्तरीय पर्यटनको प्रबर्धन गर्ने
    • पर्यटन क्षेत्रको विकासको लागि स्थानीय तह, निजी क्षेत्र र समुदायसँग सहकार्य गर्ने, यातायात र सेवा प्रवाहलाई गुणस्तरीय र विश्वासनीय बनाउने

  • घ) वन तथा भू-संरक्षण

    • वन तथा जलाधारको वैज्ञानिक व्यवस्थापन गर्न नीति र कार्यान्वयन संरचना निर्माण गर्ने
    • प्रदेशभित्र वैज्ञानिक वन व्यवस्थापन परियोजनाहरु सञ्चालन गरी मौजुदा एवम् उत्पादित वन पैदावारको उपयोग गर्ने
    • वन्यजन्तु ओहोर-दोहर हुने जैविक मार्गको विकास तथा क्षतिपूर्ति व्यवस्थाद्धारा मानव-वन्यजन्तु बीचको द्धन्द घटाउने
    • समुदायमा आधारित वन कार्यक्रमलाई थप समावेशी बनाउँदै समुदायका विपन्न र सीमान्तकृत वर्गलाई लाभ पुर्यामउने
    • नदी प्रणालीमा आधारित एकिकृत जलाधार व्यवस्थापनको योजना तर्जूमा गरी कार्यान्वयन गर्ने
    • चुरे अतिक्रमण र वन्यजन्तु चोरी शिकारी जस्ता गैह्र कानूनी र वातावरण विनाश गर्ने खुल्ला चरिचरन, वन डढेलोजस्ता कार्यमाथि नियन्त्रणका साथै कृषिवनजस्ता वैकल्पिक जीवनयापनका उपायहरुको प्रबर्धन गर्ने

  • ङ) वातावरण

    • यातायातका साधनहरु तथा उद्योगलाई वातावरणमैत्री उन्मुख, वैकल्पिक उर्जा र स्वच्छ प्रविधिको प्रयोग तथा हरियाली वृद्धि गर्ने
    • नगर तथा नगर उन्मुख क्षेत्रमा ढल प्रशोधन, फोहोरमैला व्यवस्थापन, पुनः प्रशोधन र पुन प्रयोग विधि अवलम्बन गर्ने
    • कीटनाशक विषादी र रासायनिक मल प्रयोगलाई दुरुत्साहन गरी जैविक उपाय र प्राङ्गारिक मलको प्रयोग र प्लाष्टिक झोलाको सट्टामा स्थानीय सामाग्रीबाट उत्पादित वातावरणमैत्री झोला उपयोगमा ल्याउने
    • प्रदुषण नियन्त्रणका लागि संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि गरी वातावरण व्यवस्थापनलाई विकास कार्यक्रमको अभिन्न अङ्गका रुपमा आबद्ध गर्ने

  • च) जलवायू परिवर्तन अनुकूलन तथा समानुकूलन

    • उपलब्ध पानीका श्रोतहरुको संरक्षण तथा बैकल्पिक उपायहरु अबलम्बन गर्ने
    • जलवायू ज्ञान व्यवस्थापन तथा मौसम पुर्वानुमान प्रणालीलाई सुदृढीकरण गर्दै विपद्‌ न्यूनीकरण गर्ने
    • चरम जलवायूजन्य घटनाहरुको पहिचान गरी मानवस्वास्थ्यको रक्षा गर्ने
    • जलवायूमैत्री उर्जा र कृषि प्रविधिको छनौट र विस्तार गर्ने
    • अन्तराष्ट्रिय अभिसन्धिहरुबाट बनेका जलवायूकोष र संयन्त्रहरुबाट उपलब्ध वित्तीय सहयोग तथा लाभ हासिल गर्ने

  • (छ) धर्मिक तथा सांस्कृतिक

    • पुरातात्त्विक एवम् मौलिक सम्पदा, जातीय संस्कृति र गुठीहरुको संरक्षण, सम्बर्धन र अभिलेखीकरण गर्न संस्थागत संरचनाको निर्माण गर्ने
    • ऐतिहाँसिक, धार्मिक तथा साँस्कृतिक पर्यटनको प्रबर्धन गर्ने

Executive Images

माननीय मन्त्री

Executive Images

माननीय राज्यमन्त्री

Executive Images

सूचना अधिकारी

०५७-५२६२२६|९८५५०७१६४५
आगामी गतिविधिहरु» थप हेर्नुहोस्